పొన్నెకంటి సాహితీ సుమాలు

10, జూన్ 2013, సోమవారం

నిషిద్ధాక్షరి - 1

నిషిద్ధాక్షరి. 1. 31. 05. 13.

1. పృచ్చకులు . పొన్నెకంటి సూర్య నారాయణ రావు .

విషయము :-వేద గాయత్రీ అగ్రహారమునకు ఆశీ స్సులు ( సర్వ లఘు కందము , చివరి గణం లో గురువు రావచ్చు )

కం . వరములు సిరియయి వెసవెస

సరస ముఖ మనగ జల జల జనముల కొలుపన్

వర వేదమైన గాయ

త్రి రమా హితమై సహస్ర రీతుల బ్రోచున్ .

2. పృచ్చకులు:- శివశ్రీ శర్మ .

విషయము :- కాళి , లక్ష్మి , వాణి . పదములను వాడకుండ అమ్మవారి వర్ణన .

శ్లో . ఐశ్వర్యామృత వర్షిణీ , మహానందాను సంధాయినీ ,

వాచీ శ్రీ మధురాత్త ధారిణి , జగజ్జే తృత్వ సంపాదినీ ,

పద్మాలంబిత నిత్య గేహిని , సదా పద్మాక్ష హృద్వాసినీ ,

దేవీం త్వాం చ సరస్వతీం , హృది భజే గౌరీం ,రమామ్ సర్వదామ్ . !

3. పృచ్చకులు:- డా . అమళ్ళ దిన్నె వెంకట రమణ ప్రసాద్ .

విషయము :- నాగఫణి శర్మ గారి తండ్రిగారిని ( నాగభూషణ శర్మ ) గురించి

కం . ఆనందమతియు దాతయు

తానై, శివుడై, భజింతు తత్త్వ విదుండై ,

ఆ నాగభూష ణు, సుశీ

లా నుత సఫలైక జన్ము ప్రణుతింతు మదిన్ .

4. పృచ్చకులు:- మావుడూరి సూర్య నారాయణ మూర్తి .

విషయము :- అ, ప, వర్గ నిషిద్ధం గ .

కం . ఆవృత్తి రహిత సుస్థితి

ఏ వృత్తుల నున్నవా రికేనిన్ కలుగున్

జీవుల కైశ్వర్యములై

తానై నెలకొను నితాంత తాత్విక కళ లై .

5. పృచ్చకులు:- సత్య ప్రసాద్ గారు .

విషయము :- తిరుపతి వేంకటేశ్వరుని నిత్య పెండ్లి కొడుకుగా

కం . మంగాధీశా ! జనహిత

అంగాంగా నందన రూఢ అక్షత సుఖ లీ

లంగా !కల్యాణ విభవ
మంగళ శ్రీ శ్రీ నివాస మాగోవిందా .

6. పృచ్చకులు:- మాన్య శ్రీ వసంత గాడ్గిల్ గారు .( హస్తిన నుండి వచ్చిన గొప్ప సంస్కృత పండితులు )

విషయము :-భారతే పాతు భారతీ ( ప కార నిషిద్ధం )

శ్లొ. శ్రీ భారతేషు వసతాం జన మానసేషు ,

సంస్కార దివ్య విభవా విదధాతు వాణీం

మాంగల్య మేవ సతతం బహు లోక రుచ్యమ్ .

7. పృచ్చకులు:- డా . బలదేవానంద సాగరః ( హస్తిన ఆకాశవాణి లో సంస్కృత వార్తలను చిరకాలము గ చదువుచున్నవారు )

శ్లో . సిద్ధ్యంతి సర్వ కార్యాణి ,యస్యైవం మతిరన్వహం ,

శివే శివార్చనే ప్రీతా , ధర్మార్దౌ కామ మోక్షదౌ

ధర్మార్ధ కామ మోక్షాశ్చ యిహంతు పరయేవ చ

యస్య దేవీ వశం చిత్తం తస్య భాన్తి సుసాన్తితః .

8. పృచ్చకులు:- ఆర్ . అనంత పద్మ నాభరావు గారు . ( అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ , ఆకాశవాణి , హైదరాబాద్ )

విషయము :- పుత్ర మమకారం . ( మ కార నిషిద్ధం )

కం . కొడుకుపయి ప్రీతి ధారలు ,

అడుగడుగున కురియుచుండు నయ్యది సబబే

కొడుకనిన సుశీలామ్బకు

ఎడదను కడు తీపి హెచ్చు నేను నుతింతున్ .
సశేషం .

9, జూన్ 2013, ఆదివారం

నిషిద్ధాక్షరి - 2

నిషిద్ధాక్షరి 2.

9. పృ :- ఓం ప్రకాష్ .

వి :- అవధాన సరస్వతిని వర్ణించుట .

కం . జయ భారావన గురుమతి ,

నయ మేలన సుపధ పద్య నవ్యాంగీ -నీ

దయ వలన పలుకుచుంటిని

జయ ధారా ధారణా ప్రసారా సారా !

10. పృ :- వేదాద్రి చంద్ర శేఖర శాస్త్రి .

వి :- లేపాక్షి ప్రాశస్త్యము . ( రాముడు, సీత ,లక్ష్మణుడు ,రావణుడు ,జటాయువు పదాలు నిషేధం )

కం . ఆపగిది నరణ్యము లో
శ్రీపతి కరుణించి చూచి చేరెను పక్షిన్
లే పక్షీ యని పిలువన్ ,
లేపాక్షిగ పేరు వచ్చెలే  జగమందున్ .

11. పృ :- భాస్కర సీతారామ ప్రసాద్ .

వి :- శ్రీ కృష్ణ  దేవరాయలు గూర్చి , అష్ట దిగ్గజముల పేర్లు నిషేధం ,

తే . గీ . అష్ట దిగ్గజ కవులకు నిస్టు డగుచు
చెలగి సాహిత్య జగతి విశిష్ట్టు  డయ్యె,
కృష్ణ రాయలు శ్రీ మత్కవీశుడయ్యె
క్రమత సాహిత్య సమరాంగణముల నేలె

12. పృ :- శ్రీ మతి లలితా పరమేశ్వరి .

వి :- సరస్వతీ నదీ పుష్కరాలు .

కం . పుష్కర హేలార్థ ధునీ ,
నిష్కార్యారంభ శిఖ వినీయ మతి శ్రీం
విష్కంభ నాట కీశో
చిష్కేశానుగ్రహబల సిద్ధము  కవితన్ .

13. పృ :- కె. రమాదేవి .

వి :- వామనావతార వర్ణన (" డ" నిషేధం )

కం . కోరగ పద త్రయంబును
శౌరియె వామనత వచ్చె సాధు  అనంగా
ధారాళముగా నిచ్చెను
శ్రీ రమ్యము బలివదాన్య శిష్ట  చరిత్రల్ .

14. పృ :- మరుమాముల దత్తాత్రేయ శర్మ .

వి :- సరస్వతీ పుష్కరాలు . ( కాళేశ్వర క్షేత్రం , శివ నామము నిషేధము ..)

కం . కాళేశ్వర! ముక్తీశ్వర !
లీలా వైభవము పుష్కరీ రమ్యంబౌ
మాలా సరస్వతీ హిత
మూలము వాక్ మయము నందు మునుకలు వేయన్ .

15. పృ :- డా . రఘురామ శర్మ .

వి :- మధ్యమావతి రాగ వర్ణన . ( ఈ రాగం లో ద, గ, ఉండక పోవటం దీని విశిష్టత )

కం . ద ,గ, లేనిది ఒదిగినదిది
నిగళంబే కాని రాగ నీతాధ్వర - శో
భగ మంగళ రస శిఖరము
భగవానుని పొగడు పగడ పసిడి యిదియగున్ .

16. పృ :- శ్రీమతి ప్రభల జానకి .

  వి :- వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రిగారి 120 వ జయంతి , అన్నమయ్య జయంతి వర్ణన . అ, న, నిషిద్ధం .

కం . పద కవితకు పెద తండ్రిగ.
పద పదముల వేంకటేశ భక్తి పథమ్బై
పదవీ శ్రీ పతి కొలువై
సదమల వాక్ మయములందు శాశ్వతుడు కదా .

17. పృ :- విశ్వనాథ శర్మ .

వి :- అవధాన వైభవం . " అవధానపదం "నిషేధం .

కం . ఏకాగ్ర మనేకాగ్రము ,
శ్రీ కావ్యాక్షర సుదీక్ష చిర ధారణ గా
ఆ కోకిల యగు భారతి ,
శ్రీ కల్పన లాశుగతిని చిత్రించె నిటుల్ .

సశేషం .

8, జూన్ 2013, శనివారం

అవధానిస్తుతి గీతమ్.

అవధాని వర్యులకు స్తుతి గీతమ్. ..... రచన . పొన్నెకంటి సూర్య నారాయణ రావు .

నాగఫణీ ! మా యనురాగ మణీ ! సుగుణ ధీ మణీ !
అవధానము పారించు అద్వితీయ నాక ధునీ .!!

కరములంటి వాణి ని , సత్పదముల గూర్చుచు
కరములంటి నలువను , కమనీయత పంచుచు
ఆశు కవిత నలవోకగ నవధానిగ గురిపించి
పద్యమన్నహృద్యమంచు పలుమారులు రూపించి ... నాగఫణీ !

తెలు(గు తేట నిండించి ,తెలు(గు పూలు పూయించి
భరత దేశ పరిధి దాటి పలు దేశాల్ విస్తరించి
సౌరభ్యము పెంచినావు స్వారస్యము నుంచినావు
తెలు(గు తోట మాలిగా వెలుగు జ్ఞాన శీలిగా ..... నాగఫణీ !

మీ సంస్కృత శ్లోకాలు అత్యున్నత లోకాలు
విహరించిన పండితాళి వివరించును వేదాలు
గంధర్వుని దలపించును గాన రాగ మాధుర్యము
సార్థకంబు మీ జన్మ సరస హృదయ దయామయా ... నాగఫణీ !

మొక్కవోని మీ ప్రతిభకు మ్రొక్కుచుందు నేనెప్పుడు
అమ్మ పాల మాధుర్యము నణువణువున చూపించి
తెలు(గు వాడి వాడిని నల్దిశలను మెరిపించిన
సార్థకంబు మీ జన్మ సరస హృదయ దయామయా .. .. నాగఫణీ !

25, మే 2013, శనివారం

నాగఫణి శర్మ గారి అవధానం

అవధాన సరస్వతీ పీఠం, హైదరాబాదు లో విశ్వ శాంతి కొఱకు 30..05. 2013 నుండి3.06.201 3 వఱకు" అవధాన సహస్రఫణి ,బృహత్ ద్వి సహస్రావధాని " బ్రహ్మశ్రీ డా . మాడుగుల నాగఫణి శర్మగారి ద్వి శతావధానం ( 207 మందితో ) జరిగినది . దానికి అవధాన విజయినిగా నామకరణం చేయుట జరిగింది . నేనాన్ద్ధ్రో పాధ్యాయునిగా గా పనిచేయుచున్నప్పుడు వారి ద్వి సహస్రావధానంలో పాల్గొని చక్కని అనుభూతి పొన్దాను. మరల నాకి ప్పుడవకాశం కలగటం ఎంతో అదృష్టము . ఆనాడు, ఈనాడు సమస్యనిచ్చే అవకాశమే వచ్చింది ,మరొక అనుభూతి , నిషిద్ధాక్షరి కూడా యివ్వవలసి రావటం క్రొత్త అనుభవము. నా సమస్య, నిషిద్ధాక్షరి , విషయాలు రెండు వేద గాయత్రీ అగ్రహార సృష్టికర్త అయిన చి. ప్రభాకర శర్మను గూర్చి, అభివృద్ధిని గూర్చి అడుగుట జరిగినది, పద్యములు రసస్పోరకముగా ,మనోహరముగా వచ్చినవి.

1. పృచ్చకులు :- పొన్నెకంటి సూర్య నారాయణ రావు . 30.. 3. 2013

సమస్య :- ఉ:-వేదము రోదనంచు బహు విజ్ఞత బల్కిరి పండితోత్తముల్ .
పూరణ :- ఆదిమ కాలమందు శివుడద్భుతరీతి నటిమ్పగా --మహా
నాదము లుప్పతిల్లె ,రసనారస సర్వ శరీరమందు --నా
సోదిత రోదసీ కుహర సూనృత రోదన పుట్టె వేదమై ,
వేదము రోదనంచు బహు విజ్ఞత బల్కిరి పండితోత్తముల్.
2. పృచ్చకులు :- --
సమస్య :- విద్య నేర్పువాడు వెఱ్ఱి వాడు .
పూరణ :-తే.గీ. గుణము నేర్పకుండ గుణశాలి యనకుండ,
అదను చూచి బుద్ధి నరయ కుండ ,
శాస్త్ర వాదములను శ్రద్ధతో ననయంబు ,
విద్య ............
3. పృచ్చకులు :- --
సమస్య :- ( సంస్కృతము ):- కవయః కావ్య తస్కరః

పూరణ :- వ్యాస వాల్మీకి కావ్యేషు చామ్శాన్ గృహ్ణన్ తి తే వరాన్ ,
తావన్మాత్రేణ కిం కిం తే కవయః కావ్య తస్కరాః

4. పృచ్చకులు :- రాపాక ఎకామ్బరా చార్యులు గారు .
సమస్య :- దారుణ కృష్ణ సర్పము సుధల్ వేలిగ్రక్కుచునుండె చూడరే ,

పూరణ :- సార కవిత్వ మద్భుతము సమ్భ్రుత   ధర్మమ కావ్య మర్మమున్
ధీర సమాజ పూజితము ధీ వివిధప్రభు సేవితమ్బనన్
తీరుగనన్ సుధీవరుడు  తెల్పె వధాని కవిత్వ రాజ -బృం
దారుణ ....... ( సశేషం )

10, ఏప్రిల్ 2013, బుధవారం

సర్వేజనాః విజయ వాసంత శుభ కామనః

సర్వేజనాః విజయ వాసంత శుభ కామనః

11. 04. 2013
ప్రతి ఉగాది ప్రకృతి ని కను విందు చేస్తుంది
తన నూతన చేతనత్వంతో ,
ఈ యుగాది విజయ నామ ధారియై ,
సకల జీవ రాశులకు విజయ రహదారియై ,
మందార మకరంద సుధామయ జీవితాలలో .
సుధలు చిలకాలని నాంది పలుకుతుంది ..
విజయం వినటానికి చాల బాగుంటుంది . ,
కఠోర పరీక్షల విశ్లేషణ లేకుంటే .
విజయమా అనటానికి బలే బాగుంటుంది ,
అప జయాల ఊసులు లేకుంటే ,
విజయం సు వ్యసనమ్ అయితే ,
పరాజయలన్నీ దుర్వ్యసనాలే .
విజయానికి అలవాటు పడిన ప్రాణి ,
ప్రాణం పోయిన అపజయానికి ఒప్పుకోదు .
వసంతం లోని ప్రతి విజయ చిహ్నమైన ,
చివురు వెనుక బలహీనపు పండుటాకు ఉంటుంది ...
ప్రకృతి తన ధర్మంగా ఒక్కొక్క కాలంలో ,
ఒక్కొక్క దానికి ప్రతిభ,వ్యుత్పత్తి ,కాంతుల నిమ్పుతున్ది.
వసంత ఋతు రాజు కర్తవ్యమ్ గా చరాచర జగత్తుకు ,
ఈనాటి నుండి నూతన శోభలను విజయ పరమ్పరలనన్దిస్తాడు .
వసంత లక్ష్మీ శోభాయమాన సదృశ సహృదయులన్దరకు
విజయ, ఆయు రారోగ్య ఐశ్వర్యా లను ప్రకృతి మాత ప్రసాదిస్తుంది .
మారిన కాలం తో మనం మారి కల కాలం ధర్మా చరణ తో ,
ప్రకృతి మాత పాద పద్మ రజోలేశాలను ,
మన శిరస్సుల ధరిద్దాం , పునీతులమౌదామ్.


। । సర్వే జనాః విజయో భవంతు । ।

1, ఏప్రిల్ 2013, సోమవారం

కీ. శే యల్లా ప్రగడ వెంకట నారాయణ రావు గారు.

కీర్తి శేషులు యల్లా ప్రగడ వెంకట నారాయణ రావు గారు.

వీరు నామాతా మహులు . వాసుదాసు గారి
( ఆంద్ర వాల్మీకి గా ప్రసిద్ధి గాంచిన ,వావిల కొలను సుబ్బారావు
గారికి ) శిష్యులు . వైష్ణవం స్వీకరించారు .. గుంటూరు జిల్లా నగరం
స్వ గ్రామమ్. యేలేటి పాలెం గ్రామానికి కరణం గా పని చెసారు.
ఈనాడు వేద గాయత్రి అగ్రహారం నిర్మాత అయిన యల్లాప్రగడ
ప్రభాకర శర్మ గారికి పితామహులు . శిస్టా చార పరాయణులు .
భారత , భాగవత , రామాయణాది గ్రంధములు వారికి కన్థ స్థ మనిన
అతిశయోక్తి కాదు. పరమ భక్తులు . బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి .
పోలములను కొలిచే సర్వ్ గొలుసు లేకున్డగానే ఆనాడు తన అంగలతో
పోలములను కొలిచే వారు. అది అందరిని ఆశ్చర్య పరచే విధంగా
చాల ఖచ్చితం గ లెక్క ఉండేది ఒంటి కాలి మీద నిల్చి ఆదిత్య హృదయం నలుబది రోజులు పారాయణ చేసి తన అభీష్టాన్ని
( కోర్టులో విజయం ) సంపాదించుకొన్న ఘనులు . నిరంతరం
రామ నామ జపమే ధ్యేయంగా పెట్టుకొన్న రామ భక్తులు.
అందరి చేత దేవుడు తాతయ్య గా పిలిపించుకోనేవారు .ధన్యజీవులు .

13, మార్చి 2013, బుధవారం

గిడుగు జన్మ దినము, తెలుగు భాష

తెలుపు భాష . తెలుగు భాష

1. గిడుగువారి భవ్య కృషిసారఫలితమై

పండితేతర జన భాషయయ్యె

తెలుగు సరళమౌచు తేనెలుకురియించె

రామమూర్తి వరుడు రమ్యగుణుడు.

2. గిడుగు నడచినట్టి యడుగులజాడయే

భవ్య మగుచు వెలుగు బాటయయ్యె

వారి జన్మదినపు వైభవమందున

నిండుదండమిడుదు నెమ్మనాన.

3. విశ్వ మంత కాంతి విరజిమ్ము నాభాష ,

వేద విదులు మెచ్చు   విబుధ  భాష

పాల తెల్ల దనము , పసిపాప  నవ్వులు,

కలిపి తెలుపు భాష తెలుగు భాష .

4. తెలుప గల్గు నన్ని తేటతెల్లము గాగ,

నిలుప గల్గు నిన్ను నింగి కంట ,

తులువ లెన్ని మనల దుర్భాష లాడిన ,

తూచ నలవి కాని తూర్పు కొండ .

5. దాని గుండె తెలుపు , ధర్మసూక్ష్మము లెన్నొ

, దాని మోము తెలుపు ధైర్యమెంతొ

దాని పనులు తెలుపు  దార్శనికంబని ,

తెలుగు భాష యదియె వెలుగు భాష .